سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
265
تاريخ ايران ( فارسى )
بودند آنها بدوا ده هزار تن به تمپه فرستادند ليكن بگفتهء هرودوت آنان ملاحظه كردند كه دشمن آنها را ميتواند در آنجا محصور نمايد بنابراين عقب نشستند و چون اهل تسالى در مقابل خشايارشا خود را تنها ديدند مجبور بمسالمت و موافقت گرديدند . پس قشون پارس بلامانع از مقدونيه و تسالى عبور كرده و بدون اينكه زدوخوردى بشود اكثر ولايات شمالى و مركزى يونان منقاد ايران شدند و فقط تسپيا « 1 » و پلاته « 2 » شرافتمندانه مستثنى ماندند . مدافعه در ترموپيل سال 480 قبل از ميلاد چنان كه مذكور داشتيم اسپارتيها مأمور محافظت تنگهء كرنت بودند و ميل داشتند آتنيان ولايت آتيك « 3 » را در مقابل دشمن رها نموده بجنوب روند . آتنىها اين عقيده را رد كردند و حق هم داشتند و بالاخره پس از عقبنشينى تمپه قرارداد ابلهانهاى كه اساسا ناشى از اسپارتيها بود منتهى شد باينكه يك قوهء هفت هزار نفرى در تحت رياست لئونيداس « 4 » بفرستند تا معبر تنگ ترموپيل را حفظ نمايد . اين معبر موقع مستحكمى از يونان و واقع ما بين كوه و دريا بود . در ساحل يمين قريب سيصد فروند كشتى يونانى كه در مقابل دماغهء آرتى ميزيوم در اوبيه « 5 » موضع گرفته بودند آن را محافظت مينمودند . هرگاه يونانيها به اين نقطه مدد ميفرستادند و با تمام قواى يونان آن موضع را حفظ ميكردند محتمل است كه قدرت خشايارشا بقوهء حربى درهم شكسته ميشد ، چنان كه براى برننوس « 6 » و لشگر گول در سال 279 قبل از ميلاد اتفاق افتاد . بارى در اينموقع شيوهء عمليات تدريجى به كار بردند و ضرر ديدند . دستهء معتبرى از قشون به هلاكت رسيده و پيشرفت دشمن را هم چندان تأخير نينداخت . ليكن تأثير اخلاقى كه از ابراز شجاعت يونانيها در آن هنگام در سپاهيان ايرانى ميبايست حاصل شده باشد مهم بوده سوءتدبير يونانيها بهيچوجه از نام نيك ابدى لئونيداس و دلاوران همراه او نميكاهد بلكه بر آن ميافزايد .
--> ( 1 ) - Thespia ( 2 ) - Plataea ( 3 ) - attica ( 4 ) - Leonidas ( 5 ) - Euboea ( 6 ) - Brennus